..:: MEHMET AYAN OFFICAL WEB SITE ::..

Free Web Hosting Provider - Web Hosting - E-commerce - High Speed Internet - Free Web Page

DENEMELER

K�RESEL ISINMA YADA KIYAMET Yeni bir y�zy�l�n e�i�inden daha yeni ad�m atm��ken insanl��n tek ya�am alan� olan d�nyam�zda yeni bir sorun insano�lunu bekliyordu.

Devam�

ARTIK B�R ZAMANLAR OLDU Anadolu, y�zy�llar boyunca bir�ok medeniyete be�iklik etmi�, milletleri topraklar�nda bar�nd�rm��, onlara kanatlar�n� a�arak bir nevi �at� olmu�tur.

Devam�

IMF VE D�NYA BANKASI
K�reselle�me u�runa D�nya pazar pay�n�n geni�lemesi i�in �al��an kurumlardan olan IMF ve D�nya Bankas�na verilen taahh�tlerin yerine getirilmemesi �lkeler de kriz �st�ne kriz yarat�yor.

Devam�

..:: MEHMET AYAN OFFICAL WEB SITE ::..

IMF VE DUNYA BANKASI

K�reselle�me u�runa D�nya pazar pay�n�n geni�lemesi i�in �al��an kurumlardan olan IMF ve D�nya Bankas�na verilen taahh�tlerin yerine getirilmemesi �lkeler de kriz �st�ne kriz yarat�yor. Peki ama bu kadar etkileyen bu iki kurum ne zaman, ne ama�la kurulmu�tur. Herkes bu iki kurumun ad�n� kendi isimleri kadar iyi bilmelerine ra�men ne i� yapt�klar� hakk�nda pek fazla bilgiye sahip de�illerdir herhalde.
�lkelerin, ekonomilerin ��k�� d�nemlerinde ortaya ��kan ve onlar� kurtarmak i�in bir dizi Stand-by anla�mas� neticesinde �lke ekonomisine d��ardan gelen bakanlarla ��z�m arayan IMF ve D�nya Bankas� nedir? Ne zaman kurulmu� �u ana kadar neler yapm��lard�r ?
IMF ve D�nya Bankas�n�n �lke ekonomilerine y�nelik yapt�rd�klar� uygulamalar� de�il de bu say�m�zda k�saca IMF ve D�nya Bankas� ne i� yapar, hangi kurumlar� vard�r sorular�n�n cevab�n� vermeye �al��t�k.
G�n�m�zde atmosfere en fazla zarar veren �lke ABD'dir. Ama nedendir bilinmez K�resel Is�nma konusunda bilim adamlar�n�n ve devletlerin, gelece�i daha g�venli hale getirmek i�in uluslararas� �al��malara imza koyarken ABD'nin bunlardan geri kalmas�. En basit �rne�i Kyoto s�zle�mesini tan�mamas� ve alt�na imza atmamas� g�sterilebilir.
Peki K�resel Is�nma nedir? Bizi bekleyen felaketler nelerdir? Kabaca: Ba�ta kanser olmak �zere t�m hastal�k ve salg�nlara daha yak�n olaca��z, susuzluk ve elektrik kesintileri ise i�in cabas�. En k�sa yoldan K�resel Is�nmay� b�yle anlatabiliriz.
Felaket Geliyorum Diyor
Afrika k�tas�nda bulunan Klimanjaro buzul da�� son y�zy�lda k�tlesinin d�rtte ��n� kaybetti. Di�er k�talardaki da�lar da buzullar�n�n b�y�k bir k�sm�n� yitirdi. Denizler y�kseliyor. 20. y�zy�lda deniz seviyeleri 10 ile 25 cm. kadar y�kseldi. G�l sular�ndaki �s�nma da s�r�yor. 1866 ile 2000 y�llar� aras�nda s�cakl�k k�resel d�zeyde 0,5 ile 0,7 C derece aras�nda y�kseldi.
E�er bu h�zda atmosfere karbondioksit vermeyi s�rd�r�rsek 2050 y�l�nda s�cakl�k bir varsay�ma g�re 3 veya 4 C derece artacak. Deniz d�zeyleri bir 35 cm. daha y�kselecek. 2100 y�l�nda ise y�kseklik 60 cm.yi bulacak. Bu, �rne�in ABD'nin 25 bin kilometrekare toprak kaybetmesi demek. Banglade� ise topraklar�n�n y�zde 10'unu denizlere terk edecek. Pakistan, Mozambik, Endonezya da topun a�z�ndaki di�er �lkeler. Temiz su kaynaklar�, s�cakl��n artmas�yla �o�alacak olan buharla�ma nedeniyle azalacak. Temiz sulardaki azalman�n y�zde 20'yi bulmas� bekleniyor. K��lar yazlardan, geceler g�nd�zlerden daha fazla oranda �s�nacak. Geceleri karalar�n so�umas� yeterince ger�ekle�emeyece�inden r�zgar ve f�rt�nalar�n yeriyle �iddeti de�i�ecek. S�cakl��n 5 C derece artmas� durumunda her y�l fazladan bir milyon ki�i daha s�tmadan �lecek. Yani felaket "geliyorum" diyor.
K�resel Is�nma Ne?
K�resel Is�nman�n nedenleri biliniyor bilinmesine ama sonu�lar� konusunda bilim adamlar� hen�z tam bir fikir birli�ine varm�� de�iller. Ormanlar ne olacak, r�zgar desenleri de�i�ti�inde d�nyay� nas�l g�nler bekliyor, temiz su kaynaklar� s�cakl�k art��ndan etkilendi�inde ne olacak. Bu y�zden sava� ��kar mi? Uzay�p giden bu sorular�n yan�tlar� de�i�ik. Ama t�m bu anla�amama durumu sonu�lara ili�kin. Yoksa yerk�renin g�n ge�tik�e �s�nd�� ve bunun da atmosferi �s�tt�� konusunda t�m bilim adamlar� hemfikir.
Nas�l Olu�uyor?
K�resel Is�nmaya yol a�an �ey sera etkisi yaratan gazlar�n insano�lu taraf�ndan atmosfere daha �ok verilmeye ba�lanmas�yla atmosferde olu�an s�cakl�k art��d�r. Peki sera etkisi nedir? Asl�na bak�l�rsa sera etkisi do�al bir s�re�tir. D�nyada ya�am� sa�layan bir s�re�. Ama do�an�n karar�nda b�rakt�� bu sistem insano�lu taraf�ndan bozuldu. G�ne�ten gelen ��nlar d�nyay� �s�t�r. Bunu hepimiz biliyoruz. G�ne�ten gelen bu ��nlar ayn� zamanda yerk�remiz taraf�ndan gerisin geriye yans�t�l�r da. Ancak atmosferdeki su buhar�, karbondioksit ve metan gazlar� dolay�s�yla bu yans�man�n bir k�sm� �nlenir. Bu gaz molek�lleri ��nlar� tutar ve yeniden d�nyaya yans�t�r. Yani ayn� bir serada ��n�n sera naylonu dolay�s�yla d��ar� ��kamamas� gibi. Bu y�zden bu olaya sera etkisi ad� verilir. Bu do�al s�re� daha �nce dedi�imiz gibi d�nyada ya�am d�ng�s�n�n kurulmas�nda �nemli. Sera etkisi olmasayd� d�nyan�n s�cakl�� - 18 C (eksi 18) olacakt�.
Ancak Sanayi Devrimi'nin ba�lamas�yla beraber durum bozuldu. �nsano�lu fosil yak�tlar, yani k�m�r, petrol ve odunu uygarl��n�n y�kselmesinde basamak olarak kullanmaya ba�lay�nca atmosfere her y�l, �nce binlerce sonra milyonlarca, g�n�m�zde ise milyarlarca ton karbondioksit salmaya ba�lad�. Karbondioksit do�al d�zeyinde kald��nda yararl� bir gaz.
�nsan bununla da yetinmiyor. Bir yandan da ormanlar� yok ederek karbondioksit emen sistemleri ortadan kald�r�yor. Yani CO2'nin art�� h�z�n� y�kseltiyor.

K�resel Is�nmadan K�rl� ��kacaklar
K�resel Is�nman�n k�t� sonu�lar� yan�nda baz� alanlarda olumlu sonu�lar�ndan da s�z ediyor bilim adamlar�. �a��rt�c� ama �yle. Do�ada saf iyi ya da k�t� �eyler yok. Do�a bir sistem i�inde hareket ediyor. Karbon d�ng�s�yle ya�ayan bitkiler atmosferdeki karbondioksitin artmas�yla karl� ��kacak. Di�er oranlar�n ayn� kalmas� ve yaln�zca karbondioksitin iki kat�na ��kmas�yla tar�m �r�nleri y�zde 10 ile 50 aras�nda artacak. Is�nmak i�in �ok para harcayan so�uk iklim �lkeleri �l�man iklim ku�a��na girdi�inde yak�t masraflar� azalacak. Kurak iklim ku�a��nda yer alan �lkeler �l�man, ya��l� iklim ku�a��na ge�ince su sorunlar� kalmayacak. S�cakl��n artt�� so�uk �lkelerde yerle�ime a��lamayan b�lgeler n�fus patlamas�yla kar��la�acak. Bol ya�� alan ku�akta kalacak �lkeler orman alanlar�n� da art�rma olana�� bulacak. Yani olumlu yanlar� da var i�in, ama sa�l�kla ilgili problemler hemen hemen t�m �lkelerde artacak.
Gelece�i �imdiden Ya�ayanlar
1994 y�l�nda Suudi Arabistan'daki yeralt� su kaynaklar�n�n kurumaya ba�lamas�ndan sonraki �� y�l i�inde tar�mda kullan�lan su kesintilerinin ard�ndan �lkenin net hububat ithalat� �� milyon tondan yedi milyon tona ��kt�. 1996 yaz�nda yeralt� su kaynaklar�n�n bo�almas�, ithal edilen hububat fiyatlar�n�n y�kselmesi ve d�viz k�tl�� gibi sorunlar ya�ayan �rd�n H�k�meti ekmek s�bvansiyonunu kald�rd�. ��kan ekmek ayaklanmas� g�nlerce s�rd�, h�k�met d��me noktas�na geldi.
1997 y�l�nda 140 milyon ki�inin ya�ad�� Pakistan'�n hububat ithalat�n� iki kat�na ��kararak be� milyon ton hububat ithal etmesi gerekiyordu. Ama t�m kredisini kullanm�� olan Pakistan'�n bunu ger�ekle�tirmesi m�mk�n de�ildi. Sonu�ta fiyatlar� y�kseldi ve nisan ay�nda Kara�i'de f�r�nlar �n�nde uzun kuyruklar olu�tu. Kentte siyasi huzursuzluklar ve baz� ya�malama olaylar� ya�and�.
�in'in kuzeyinde kurakl�k had safhada. Tah�l �retiminin y�zde 40'�n� sa�layan �in Ovas�'n�n kuzeyindeki su kaynaklar� y�lda 1,5 metre azal�yor. Hindistan'daki durum daha da vahim. Bu �lkedeki ak�ferlerin bo�alma oran� dolma oran�n�n iki kat�na ula�t�. B�ylece temiz su ak�ferleri y�lda bir ile �� metre kadar azalmakta.
Uygarl��m�z Co2 �retimi �zerine Kurulu
1900 y�l�ndaki petrol kullan�m� g�nde birka� bin varildi. 1997'de bu rakam 72 milyon varile ula�t�. Y�ll�k metal kullan�m� 20 milyon tondan 1,2 milyar tona ��kt�. 1950 ile 1996 aras�ndaki 46 y�lda ka��t kullan�m� tam alt� kat artarak 281 milyon tona y�kseldi. 1900 y�l�nda ad� bile bilinmeyen plastik �retimi 1995 y�l�nda 131 milyon tonu buldu. 1900 y�l�nda d�nyadaki otomobil say�s� birka� bindi. 1998 y�l�nda d�nya yollar�nda 501 milyon otomobil egzozlar�n� atmosfere bo�alt�yor. Bu h�zla gidilirse 2100 y�l�nda 5 milyardan daha fazla otomobil d�nyay� cehenneme �evirecek.
Karbondioksiti Azaltma Yollar�
Yetkililer ve bilim adamlar� karbondioksiti en aza indirmek i�in de�i�ik �al��malar yapmaktad�rlar. Bu �al��malar tek ba��na yeterli olmamaktad�r. �imdi ise yetkililere g�re yap�lmas� gerekenlere maddeler halinde bir bakal�m.
-Sanayi �ncesi �lkeler sanayi �tesi d�neme atlat�lmal�d�r.
-Telefon �ebekesi olmayan yerlere cep telefonu �ebekesi kurulmal�d�r. Milyonlarca km. Kablo ve milyonlarca (a�a� veya �elik) direkten tasarruf sa�lan�r.
-Bilgisayar devreye sokularak her t�rl� posta i�lemlerinde ka��ttan kurtulmal�d�r. Elektronik posta, mektup, faks ve hatta k�sa telefon notlar�n�n yerini al�r. Milyonlarca a�a� kurtulur. Binlerce posta da��t�m arac� yollara ��kmaz.
-Otomobil sanayii yerine do�rudan toplu ta��ma ara�lar� �retimi �zendirilmelidir. Bir otob�s sekiz otomobilin ta��d�� insan� ta��r.
-Karayolu yerine demiryolu ta��mac�l�� zendirilmelidir.
-Sanayi �ncesi bu �lkelerin klasik sanayi a�amas�n� a�abilmeleri i�in sanayi �tesi �lkeler gerekli maddi kaynaklar� �ok b�y�k b�l�m� hibe, kalan k��k k�sm� da faizsiz ve 50-60 y�ll�k vadeli kredilerle kar��lamal�d�rlar.
-Sanayile�mi� �lkeler at�klarla beslenen fabrikalara a��rl�k vermelidir. Hammadde i�leyen fabrikalar azalmal�d�r. At�k metal kullan�m� enerjide y�zde 60 tasarruf sa�lamaktad�r. (ABD verileri)
- Otomobil sat��lar�ndan al�nacak vergiler toplu ta��ma ara�lar�yla demiryollar�n�n yap�m� i�in harcanmal�d�r.
-Otomobillerin elektrikle ya da en az�ndan melez (benzin+elektrik) motorlarla �al��r bi�imde �retildi�i fabrikalar i�in vergi indirimi veya belli s�relerle vergi muafiyeti, klasik otomobil �retimine de ek vergiler getirilmelidir.
-Toprak erozyonunu �nleyecek d�zenlemelere derhal ba�lanmal�d�r. Erozyonla m�cadele etmeyen �ift�ilerin s�bvansiyonlar� kesilmelidir.
-Tar�m arazilerini Tar�m d�� ama�lar i�in kullananlar i�in �ok a��r cezalar verilmelidir.
-N�fus art�� kesinlikle frenlenerek enerjiye olan talep azalt�lmal�d�r. 2050 y�l�nda Hindistan 1,53 milyar, �in 1,5 milyar, Nijerya 336 milyon ki�iye ula�acakt�r. Bu �lkelerde a�l�ktan kaynaklanan ekonomik ve politik sorunlar�n ��kmas� kuvvetle muhtemeldir.
-K�rm�z� etten beyaz ete ge�i� h�zlanmal�d�r. Bir kg. yem bir tavu�un a��rl��n� bir kg. art�r�rken, b�y�kba� hayvanlar�n bir kg alabilmesi i�in 3,2 kg. yem gerekmektedir.
-Enerji �retiminde fosil yak�tlar terk edilerek r�zgar, g�ne� ve su gibi s�rd�r�lebilir enerji �e�itlerine ge�ilmelidir.

Bo�una kendinizi kand�rmay�n, s�rekli yapt��n�z �ey neyse siz o sunuz...